NAZIM HESAPLAR NEDİR?

NAZIM HESAPLAR NEDİR?
Ocak 31, 2020 No Comments SMMM admin

Tek Düzen Hesap Planı üstünde kodu 9 ile başlayan, mali tabloların dip toplamlarına direkt etki etmeyen hesaplara Nazım Hesaplar denilmektedir. Bu hesapların ayrıcalığı, bilanço veya gelir tablosu üstüne gitmemeleri, bu mali tabloların aritmetiğine doğrudan etkili olmamalarıdır. Diğer tüm hesaplar, bir işletmenin; varlık, kaynak, gelir ve giderlerini azaltıp ya da çoğaltırken, nazım hesaplar çoğunlukla bilgi amaçlı kullanılan tali hesaplar olarak bilinir.

Nazım Hesaplar Ne İşe Yarar?

Şöyle anlatacak olursak, bir hesap planımız var ve bu hesap planı üstünde bulunan tüm hesapların kullanım şekil ve şartları açıkça bellidir. Ama işletmemizin bu hesap planı üzerindeki verilere ek olarak başka bilgileri de takip etmeye ihtiyacı var. Bize gerekli olan şey, daha esnek ve daha az kalıba sokulmuş ama muhasebe sistemimiz içinde, takibimize yarayacak bilgi saklama alanlarıdır. Nazım hesaplar bu ihtiyacı karşılayabilmek için vardır.

Her işletme bu bilgi takibini değişik şekillerde yaparlar. Ancak nazım hesapların kullanma şeklini genel olarak ikiye ayırabiliriz:

a)Vergisel Amaç

b)Bilgi Verme Amacı

a)Vergisel Amaçlar

Biraz kafanız karıştı tabi ki doğal olarak. Hem diyoruz nazım hesaplar gelir tablosu üstüne gitmez, hem de diyoruz ki vergi amaçlı kullanılabiliyor. Nazım hesaplar nedir ki vergi ile ilişkisi de oluyor?

Gelir Vergisi veya Kurumlar Vergisi matrahını oluşturan en büyük etken neydi Gelir Tablosu dip toplamıydı. Yalnız bu vergi matrahını etkileyen daha başka unsurlar da var. Bunlardan bir tanesi de Kanunen Kabul Edilmeyen Giderlerdir. KKEG olarak da kısaltılmaktadır. En basit şekli ile açıklayacak olursak gelir vergisi matrahından indiremeyeceğimiz giderlerdir.  Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler isimli makaleme göz atmanızı tavsiye ederim.

 Kimi işletmeler kanunen kabul edilmeyen giderlerini nazım hesaplarda takip ederken, bazıları ise gider hesapları altında takip etmektedir. Bana göre doğrusu KKEG i nazım hesaplarda takip etmektir. Bu durumda gider hesabı, gelir tablomuzun dip toplamına sonradan müdahale etmemize gerek kalmadan etki edecektir. Sonrasın da vergi matrahı bulunurken nazım hesap altında biriken KKEG tutarını kullanırız.

b)Bilgi Verme Amacı

Çoğunlukla Nazım hesapların bilgi verme fonksiyonunu anlatırken uzmanlar, Kişilik ve Tam Açıklama kavramları üstünde dururlar. Peki nedir bu kavramlar?

Tam Açıklama Kavramı: Mali tabloların herkes tarafından anlaşılabilmesi, açık ve net olması.

Sosyal Sorumluluk Kavramı: Mali tablo ile ilişkisi olan herkesin çıkarlarını gözetecek ölçüde dürüstlükle hazırlanması

Nazım Hesapları Kullanmak Zorunlu Mu ?

Şöyle diyebiliriz; Zorunlu değil ama kullanılmalıdır.

Nazım hesap kullanımı kanuni olarak şart koşulmamış ama öyle zamanlar yaşarsınız ki nazım hesapları kullanmasanız muhasebe, muhasebe olmaktan çıkacak duruma gelir. Örnekleyecek olursak;

Özellikle halka açık şirketlerde Dipnotların çokluğu söz konusudur ve olmalıdır. Binlerce, on binlerce hissedarı ilgilendiren bir bilançonun varlığından söz ediyoruz. Zorunlu olmasa bile zorunlu değil midir sizce de?

Ayrıca Nazım hesaplar, özellikle de KKEG konusunda muhasebecinin işini oldukça kolaylaştıran bir araçtır. Neden kullanılmasın ki?

Nazım Hesapların Kayıtları Nasıl Olmalıdır?

Nazım hesapları kullanırken, ne kadar bilgi amaçlı kullanılsa bile, daha az kalıba sokulmuş olsa bile,  elbette ki mantık çerçevesinde dikkat etmemiz gereken bir şeyler var. Kısacası nazım hesapları kullanırken muhasebenin temel prensipleri dışına çıkmamız mümkün değildir.

Open chat
Whatsapp Mesajı Gönder