MUHASEBE HESAP KODU NEDİR?

MUHASEBE HESAP KODU NEDİR?
Ocak 31, 2020 No Comments SMMM admin

Muhasebenin dört temel görevi vardır. Kayıt, sınıflandırma, raporlama ve analiz. Günlük işlemlerimizin (faturalar, banka, kasa, tahakkuklar vs.) muhasebe sistemimizde kaydını tutarız. Yapılan bu kayıtlar onlarca, yüzlerce ve hatta büyük firmalarda binlerce olmaktadır. Girilen kayıtların içinden çıkılamayacak kadar birbirine karışmaması için her işlem, türüne ve amacına göre belli kodlar altında saklanır. Yani bu da muhasebenin sınıflandırma görevidir. Bu sınıflandırma işini yapmaya yarayan kodlara hesap ve hesap kodlama sistemine de Tek düzen hesap planı denir.

Muhasebe Hesap Kodları Mantığı nasıldır?

Hesap kodlarının tüm yurtta aynı amaç ve mantık ile kullanılmasını sağlamak için Tek Düzen Hesap Planı kullanılır. Bu hesap planının da kendi içinde bir sıralanma mantığı vardır.

Hesap kodları sayısaldır, içlerinde harfler bulunmaz. Ana hesaplar 3 haneli ve ilk hanesindeki rakam, hangi tabloya aitse o tablonun hesap kodudur.  Şöyle de ifade edebiliriz;

1, 2, 3, 4 ve 5 ile başlayan hesaplar, Bilanço hesaplarıdır. Yani bu hesap kodları ile başlayan bir hesaba kayıt attığınızda doğruca bilançoya gideceğini unutmamanız gerekir.

6 ile başlayan hesaplar, Gelir Tablosu hesaplarıdır. Bu kod ile başlayanlar doğruca gelir tablosu altına giderler. 

7 ile başlayan hesaplar, Gider hesaplarıdır. Genel yönetim giderleri, finansman giderleri, direkt işçilik giderleri vs. gibi kayıtların takip edildiği hesaplardır.

9 ile başlayan hesaplar, Nazım hesaplardır. 

Hesap Ana Kodları ve Alt Kodları

Muhasebe hesap kodlarının sayısal karakterler olduğunu ve ilk rakamın ise yukarıda anlatıldığı gibi belirlendiğini belirtmiş olduk. Bu ilk rakamlara 2 ve 3. rakam eklenerek detaylandırılıp ana hesaplar oluşturulmuştur. Bu oluşturulan ana hesaplar da alt alta eklenerek Tek Düzen Hesap Planı’nı oluşturulur.

Yalnız sadece ana hesaplar ile hareket etmemiz mümkün olmamaktadır. Çoğu zaman aynı gruptaki hesapları daha da detaylandırmamız gerekmektedir. Bunun için ise ana hesaplar altına başka kısımlar da eklenerek alt hesaplar oluşturulur. Örnek verecek olursak;

770 – Genel Yönetim Giderleri

770-001 – Ofis Çalışan Maaşları

770-002 – Ofis Çalışan SGK İşveren Payları

770-012 – Kırtasiye Giderleri

770-013 – İletişim Giderleri

770-013-01 – Sabit Telefon Giderleri

770-013-02 – İnternet Giderleri

770-013-03 – Mobil Telefon Giderleri

770-014 – Kargo Giderleri vb detaylandırmak mümkündür.

İncelediğinizde sizin de gördüğünüz gibi genel yönetim giderlerini kendi içinde detaylandırmak için bir alt hesap tanımladık. İşletmeler için bu bir ihtiyaçtır, çünkü bir işletmede çok çeşitli giderler vardır. Hatta iletişim giderlerinin de kendi içinde detaylarını görmek adına hesabın altında başka bir alt hesap daha açtık. Bu tür detaylandırma, daha çok yönetim raporlamalarında kullanılmak için oldukça önemlidir.

Muhasebe Hesap Kodları İşleyişi

Muhasebe kayıtları, muhasebe programına muhasebe fişleri ile kaydedilirler. Muhasebe hesap kodları işleyişinden önce muhasebe kayıt mantığını bilmek önemlidir.

Bir muhasebe fişinin 2 kolu vardır: Borç ve Alacak. Muhasebeye tek taraflı kayıt yapılamaz. Yani sadece borç veya sadece alacak kaydı tutulmaz. Her iki tarafta da kayıt yapılmalıdır, ayrıca borç ve alacak toplamları birbirine eşit olmalıdır.

Hesap kodlarına baktığımızda, kodun ilk hanesi bizim rehberimiz olacaktır.

Şu şekilde anlatacak olursak;

Bilanço Hesapları: Bilançoda aktif taraftaki (1 ve 2 ile başlayan) hesaplardaki artışlar borç tarafına, azalışlar ise alacak tarafına kaydedilecektir. Bilançonun pasif tarafındaki (3,4 ve 5 ile başlayan) hesaplardaki artışlar alacak, azalışlar ise borç tarafına kaydedilir.

Gelir Tablosu Hesapları: Gelirler alacak kısmına, giderler ise borç kısmına kaydedilir.

Gider Hesapları: Artışlar borç kısmına, azalışlar ise alacak kısmına yazılırlar.

Nazım Hesaplar:  Bu hesapların bakiyeleri mali tabloları direkt etkilemezler ve diğer hesaplara göre daha esnektirler. İhtiyaca göre kullanılır. Ama kendi hesap planınızda bir standart belirlemenizde fayda var. Mesela artışlar hep borç tarafında olsun gibi.

Düzenleyici Hesaplar: Aktif ve pasif kalemlerini düzenleyip ve ters yönde hareket eden hesaplar. 

Open chat
Whatsapp Mesajı Gönder